نمونه شکواییه رباخواری
نمونه شکواییه رباخواری
تعریف ربا :
به این معنا است که در ازای دریافت مبلغی پول به عنوان قرض، مبلغی بیشتر به عنوان اصل و سود پول به صاحب مال داده شود.
انواع ربا از نظر قانون :
1.ربای قرضی: که به همان نوع معمول ربا است، به صورتی که دو نفر توافق میکنند که گیرنده پول بعد از مدت مشخصی اصل پول را به همراه مبلغ اضافه ای بازپس دهد.
2.ربای معاملی: ربای معامله مربوط به برخی از کالاها با ویژگی های خاص است. به صورتی که در معامله پایاپای کالا، طرفی از معامله بدون هیچ دلیلی مقدار بیشتری از آن کالا را باید بازپس دهد.
عناصر جرم ربا :
1-عنصر قانونی: عنصر قانونی در واقع از دل احکام اسلامی شکل گرفته است. به این شکل که در جامعهی اسلامی ربا جرم محسوب میشود و مواردی را که قانون جرم محسوب نکرده شامل مجازات نمیشوند. در مسئلهی رباخواری، برای مثال رباگیرندهای که دچار اضطرار بوده، فرضا مریضی سختی داشته و پول را برای درمان نیاز داشته است و خرج کرده مجرم شناخته نمیشود.
2-عنصر معنوی: معنای عنصر معنوی این است که حتی در صورت انجام جرم، باید دید که انجام دهندگان آن از قصد و نیت ارتکاب جرم برخوردار بودهاند یا کنش آنها به سبب ناآگاهی و عدم اطلاع بوده است. در مسئلهی ربا، عنصر معنوی زمانی است که طرفین و یا حتی یکی از طرفین، در عمل اقتصادی ربوی مشارکت داشته است، اما ندانسته دست به این اقدام زده و نسبت به آن آگاه نبوده.
3-عنصر مادی: این است که حتی با وجود قصد و انگیزهی جرم، آیا در نهایت جرم به صورت مادی و عملی صورت پذیرفته است یا خیر. یعنی طرفین درگیر در مسئلهی ربا، پول نزول را بین یکدیگر تبادل کردهاند یا خیر.
موارد جایز بودن ربای معاملی
- اولین مورد وجود اضطرار میباشد و با توجه به تبصره دوم ماده ۵۹۵ قانون مجازات اسلامی، هر زمانی که ثابت شود ربا دهنده در هنگام پرداخت وجه یا مال اضافی اضطرار داشته است از مجازات مذکور در ماده معاف خواهد بود.
- مورد بعدی نیز مربوط به ربا بین زن و شوهر می باشد که در رابطه با آن، در تبصره سوم ماده ۵۹۵ قانون مجازات اسلامی بیان شده است: هرگاه قرارداد مذکور بین پدر و فرزند یا زن و شوهر منعقد شود مشمول مقررات این ماده نخواهد بود و با توجه به این موضوع می توان استنباط کرد که انجام عمل ربا بین زن و شوهر یا پدر و فرزند مشکلی ندارد.
- آخرین موردی که می توان بیان نمود، مربوط به دریافت ربا توسط فرد مسلمان از کافر می باشد که در تبصره سوم ماده ۵۹۵ قانون مجازات اسلامی، به این موضوع نیز اشاره شده است است و با استناد به آن: اگر مسلمان از کافر ربا دریافت کند مشمول مقررات و مجازات مربوط به ماده ۵۹۵ نخواهد بود.
موارد جایز بودن ربای معاملی
- پدر و فرزند
- زن و شوهر
- عبد و مولا
- مسلمان و کافر
آیا وجه ضمانت یا داشتن چک و سفته جهت خسارت ربا حساب میشود؟
با وجود اینکه این مبالغ نیز وجوه اضافی هستند و حتی ممکن است مبالغ سنگینی هم باشند، اما شامل قانون ربا نمیشوند .
مجازات ربا در حقوق کیفری :
مرتکبین اعم از ربا دهنده، ربا گیرنده و واسطه بین آنها علاوه بر ردِ اضافه به صاحب مال به شش ماه تا سه سال حبس و تا ۷۴ ضربه شلاق و نیز معادل مورد ربا به عنوان جزای نقدی محکوم میگردند.
در ارتباط با ربا سه شرط الزامی است:
- هم جنس بودن کالاهای مورد معامله
- کیل و موزون بودن
- وجود زیادی
جرم رباخواری از جرائم قابل گذشت است یا غیر قابل گذشت؟
همانطور که ماده 103 قانون مجازات اسلامي تصريح مينمايد چنانچه قابل گذشت بودن جرمي در قانون تصريح نشده باشد، غيرقابل گذشت محسوب ميشود و با توجه به اینکه در قانون صراحتی درباره قابل گذشت بودن این جرم وجود ندارد، این جرم از جمله جرائم غیر قابل گذشت است.
برای رسیدن به خواسته مورد نظر مشورت با یک فرد با تجربه تا حد زیادی کمک کننده و موثر خواهد بود؛ زیرا تجربه نشان داده است که شکواییه رباخواری سخت ترین دعاوی قابل طرح در دادگاه می باشد که امکان موفقیت در آن بسیار ناچیز خواهد بود.